چاپ        ارسال به دوست

تعاریف سیستم از دیدگاه های متفاوت

کلمه سیستم محدوده بسیار ساده تا بسیار پیچیده ای را در بر می گیرد. انواع متعددی سیستم وجود دارد به عنوان مثال کره زمین قسمتی از سیستم منظومه شمسی است، یا سیستم های بیولوژیکی، سیستم مکانیکی، سیستم اجتماعی، سیستم زیست محیطی و ....

هر سیستم دارای زیر سیستم هایی است که برای به انجام رساندن هدف یک سیستم بزرگتر به صورت یکپارچه عمل می کنند.

در نظر اول سیستم هایی که نام برده شدند بسیار متفاوت به نظر می رسند، اما میان آن ها شباهت هایی وجود دارد که همه آن ها را سیستم می نامیم.

با وجود این که ما معنی سیستم را می دانیم بسیار دشوار است که بتوانیم تعریف روشن و دقیقی از آن به دست آوریم.  به این دلیل در این مقاله تعاریف مختلف سیستم را بیان و بررسی می کنیم، قابل ذکر است که تفاوت در تعاریف به دلیل تنوع دیدگاه و نوع سیستم های مورد مطالعه توسط ارائه کننده تعریف است.

1-     سیستم، مجموعه ای از اجزاء است که در یک رابطه منظم با یکدیگر فعالیت می کنند.

2-     سیستم، مجموعه ای از اجزاء مرتبط است که در راستای دستیابی به ماموریت خاصی، نوع و نحوه ارتباط بین آن ها بوجود آمده باشد.

3-     بر اساس تعریف برتالنفی (Bertalanffy) سیستم موجودیتی است که حیات آن از طریق روابط متقابل میان اجزاء امکان پذیر است.

 


مقالات مرتبط:

تغییر در ساختار سیستم


سیستم چیست؟


 

4-     سیستم مجموعه ای از فرآیندهای گوناگون است که در این مجموعه روابط علت و معلولی وجود دارد.

5-     سیستم مجموعه ای از عوامل مرتبط با یکدیگر است که بیشتر حاکی از ویژگی های کل است تا ویژگی های اجزای متشکله.

6-     سیستم، مجموعه ای است از متغیر ها که به وسیله یک ناظر (observer) انتخاب شده اند. این متغیرها ممکن است اجزاء یک ماشین پیچیده، یک ارگانیسم یا یک موسسه اجتماعی باشند.

طبق تعریف فوق که توسط اشبی (Ashby) در سال 1390 ارائه شده است، سه موضوع متفاوت وجود دارد:

یک واقعیت (شی مشاهده شده)

یک برداشت (درک) از واقعیت

یک بیان (نمایش) از برداشت صورت گرفته

اشبی اولی را ماشین، دومی را سیستم و سومی را مدل نامیده است.

7-     بر اساس تعریف J.W.Gibbs سیستم، بخشی از جهان واقعی است که ما انتخاب و آن را در ذهن خود به منظور در نظر گرفتن و بحث و بررسی تغییرات مختلفی که تحت شرایط متفاوت ممکن است در آن رخ دهد، از بقیه جهان جدا می کنیم.

8-     راسل ایکاف (Russell L. Ackoff): سیستم مجموعه ای از دو یا چند عنصر (element) است که سه شرط زیر را داشته باشد:

  •        هر عنصر سیسیتم بر رفتار و یا ویژگی های کل (whole) سیستم، موثر است. به عنوان مثال رفتار اجزایی از بدن انسان مثل قلب و مغز و شش می توانند عملکرد و ویژگی های بدن انسان را به عنوان یک کل تحت تاثیر قرار دهند.
  •      بین عناصر سیستم از نظر رفتاری و نوع تاثیر بر کل سیستم، وابستگی متقابل وجود دارد. یعنی نحوه رفتار هر عنصر و نیز نحوه تاثیر هر عنصر بر کل سیستم، بستگی به چگونگی رفتار حداقل یک عنصر دیگر از سیستم دارد. به عنون مثال در بدن انسان، نحوه رفتار چشم بستگی به نحوه رفتار مغز دارد.
  •          هر زیر مجموعه ای از عناصر تشکیل شود، بر رفتار کل سیستم موثر است و این تاثیر بستگی به حداقل یک زیر مجموعه دیگر از سیستم دارد. به عبارت دیگر اجزای یک سیستم چنان به هم مرتبط اند که هیچ زیر گروه مستقلی از آن ها نمی توان تشکیل داد.

تعریف فوق، یکی از تعاریف عمیق و دقیق سیستم است که درک آن نیاز به تعمق دارد. نتایجی که از  تعریف فوق در مورد سیستم می توان گرفت:

  •      هر سیستم، یک کل است که نمی توان آن را به اجزاء مستقل تقسیم نمود.
  •       هز جزء سیستم، ویژگی هایی دارد که اگر از سیستم جدا شود، آن ها را از دست می دهد.
  •       هر سیستم، ویژگی هایی دارد که در هیچ یک از اجزاء به طور مستقل وجود ندارد. به عنوان مثال انسان به عنوان یک سیستم می تواند بخواند و بنویسد که هیچ یک از اجزاء بدن به تنهایی قادر به این کار نیستند.
  •      وقتی سیستم به اجزاء مستقلی تقسیم شود، برخی از ویژگی های ضروری خود را از دست می دهد.
  •      اگر اجزاء یک موجودی (entity) با یکدیگر تعامل نداشته باشند، تشکیل یک مجموعه می دهند نه یک سیستم. به عبارت دیگر مشخصه مهم یک سیستم، تعامل و ارتباط است و ویژگی های اصلی سیستم از تعامل اجزاء به دست می آید نه از رقتار مستقل اجزاء.

منبع: کتاب سیستم داینامیک

 


١٤:١٤ - شنبه ١٧ آذر ١٣٩٧    /    شماره : ٣٣٩    /    تعداد نمایش : ١٣٠


نظرات بینندگان
کاربر مهمان
1397/10/24 15:20
0
0
با عرض سلام همانگوه که در این پست نیز اشاره شده است، در آخرین پست کانال تلگرامی شما یک پست گذاشتید که در آن از تعریف سیستم توسط ashby یاد شده است. اگر لطف بفرمایید آن منبع از اشبی را برایم ارسال کنید ممنون می شوم wenewse@gmail.com
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج